I staat voor waarneming. Niet voor mening, interpretatie of betekenis, maar voor het simpele feit dat iets wordt opgemerkt.
Zonder waarneming is er niets om mee te werken. Geen informatie. Geen richting. Geen beweging.
I gaat vooraf aan betekenis
Waarneming is geen conclusie. Het is geen oordeel en geen verklaring.
I is het moment waarop iets aanwezig wordt:
- een gevoel
- een patroon
- een spanning
- een verschil
- een gebeurtenis
Pas daarna kan betekenis ontstaan. Maar zonder dat eerste moment — niets.
I is geen persoon
Hoewel waarneming vaak door mensen gebeurt, is I niet gebonden aan een individu.
Een systeem kan waarnemen. Een groep kan waarnemen. Een proces kan waarnemen.
Waar iets wordt geregistreerd, gevoeld of opgemerkt, is I actief.
Zonder I geen beweging
Beweging ontstaat niet vanzelf. Niet omdat er energie is, en niet omdat er een doel is.
Beweging ontstaat omdat iets wordt gezien als verschillend van iets anders.
Dat verschil — hoe klein ook — is genoeg.
Zonder waarneming blijft alles potentieel, maar stil.
I en aandacht
I is niet hetzelfde als aandacht.
Aandacht kan wisselen, versmallen of verdwijnen. Waarneming is fundamenteler.
Zelfs wanneer aandacht ontbreekt, kan er nog steeds iets worden waargenomen — vaag, op de achtergrond, impliciet.
IVO begint daar.
Wanneer I zwak is
Als waarneming diffuus of instabiel wordt:
- verdwijnt samenhang
- raakt richting kwijt
- lossen patronen op
Dit zie je:
- in groepen
- in organisaties
- in persoonlijke processen
- in complexe systemen
Niet omdat er "iets mis is", maar omdat I geen houvast meer heeft.
Wat I niet doet
I:
- stuurt niet
- kiest niet
- verklaart niet
- lost niets op
I maakt zichtbaar.
Meer niet. Minder kan niet.
I in relatie tot V en O
I bestaat nooit alleen.
Zonder V (richting) blijft waarneming statisch.
Zonder O (context) heeft waarneming geen kader.
Op deze pagina wordt I los bekeken om het scherp te zien. In werkelijkheid ontstaat betekenis altijd tussen I, V en O.
Samengevat
I staat voor het minimale dat nodig is voordat iets kan gebeuren:
Dat iets er is — omdat het wordt waargenomen.